Tips om een goede samenvatting te maken

Door: Maltha studiecoaching op 29 mei 2018

Samenvattingen kun je op veel verschillende manieren maken;, ze zijn er in alle soorten en maten. Maar wat moet er in een samenvatting staan om te zorgen dat dit een goede samenvatting is? En waarom is het zo handig en belangrijk om een samenvatting te maken?

Wat is een samenvatting?

Een samenvatting is een verkorte versie van een stuk tekst met daarin alleen de hoofdzaken over het onderwerp van deze tekst. Daarnaast is het een hulpmiddel om een grote hoeveelheid leerstof gestructureerd te ordenen.
Samenvatten kun je op verschillende manieren doen, bijvoorbeeld door het maken van een schema, tekening of een logisch gestructureerde tekst in je eigen woorden. Natuurlijk is er ook een combinatie mogelijk van schema’s, tekeningen en woorden. Welke manier je uiteindelijk gebruikt is de manier die het best bij jou past.

Waarom is samenvatten belangrijk?

Wanneer je een samenvatting maakt ben je actief met de stof bezig. Voor het maken van een samenvatting moet je de tekst namelijk intensief en doelgericht lezen en ga je na of je de inhoud van de leerstof goed begrijpt. Vervolgens ga je de leerstof in eigen woorden op schrijven. Al deze stappen zorgen ervoor dat je de stof direct leert en dat de leerstof goed opgeslagen wordt in je geheugen. Daarnaast heb je de hoofdzaken overzichtelijk bij elkaar.

Hoe maak je een goede samenvatting?

Het maken van een samenvatting lukt allereerst steeds beter wanneer je hiermee veel oefent. In het begin zal het soms lastig zijn en veel tijd kosten om de hoofd- en bijzaken in een tekst te onderscheiden. Bedenk je echter: oefening baart kunst en dit zal dus steeds gemakkelijker gaan! Met het volgende stappenplan kan je direct zelf aan de slag:

1. Lees/bekijk de tekst één keer oriënterend. Let daarbij op de titels, kopjes en (eventuele) afbeeldingen. Hierbij geven kopjes de verschillende onderdelen weer in een tekst. Als er verschillende alinea’s zijn, dan moet je bepalen wat de belangrijkste informatie per alinea is. Vaak staat de belangrijkste informatie in de eerste en/of laatste zin van een alinea. Daarbij is een eerste alinea vaak inleidend en een laatste alinea vaak concluderend of samenvattend.

2. Lees de tekst gericht door. Bekijk mogelijke verbanden met vorige en volgende paragrafen. Ook ga je bij deze stap na welke voorkennis je al hebt over het onderwerp (‘Wat weet ik al?’).

3. Lees de tekst nauwkeurig en begin met je samenvatting. Tijdens het nauwkeurig doorlezen ga je belangrijke kernzinnen en -begrippen markeren of onderstrepen (in je boek met potlood), zodat je straks precies weet wat je in jouw samenvatting wilt hebben staan. Daarbij let je op de vetgedrukte, onderstreepte en schuingedrukte woorden in een tekst, hiervan weet je namelijk dat ze belangrijk zijn. Ten slotte zoek je de betekenis van moeilijke woorden op in een woordenboek of op internet.

4. Schrijf per kopje een samenvatting in je eigen woorden. Denk hier bij aan de kernzinnen en -begrippen die je in stap 3 gevonden hebt. Stel jezelf hierbij ook vragen over de tekst. Bijvoorbeeld ‘Waar gaat de tekst over?’, ‘Wat gebeurt er?’, ‘Waarom gebeurt het?’ en ‘Wanneer gebeurt het?’.

5. Controleer of je alle belangrijke informatie in jouw samenvatting hebt verwerkt. Dit kan je doen door de originele tekst nogmaals te lezen.

Tot slot, onthoud dat naast deze tips om goed samen te vatten, een goede samenvatting heel persoonlijk blijft. De één vindt het fijn om in zijn samenvatting te werken met plaatjes, pijltjes en figuurtjes, terwijl een ander persoon liever alleen tekst gebruikt. Ga aan de slag en ontdek je eigen stijl!


samenvattingmaken



* = verplicht